Cá Nục Trên Thị Trường Có Những Loại Nào? Phân Biệt Nục Saba, Nục Bông Và Các Loại Cá Nục Phổ Biến

Cá nục là một trong những loại cá biển quen thuộc trên thị trường Việt Nam, thường xuất hiện trong các bữa cơm gia đình, quán ăn, nhà hàng và bếp ăn công nghiệp. Tuy nhiên, nếu tìm mua cá nục đông lạnh hoặc nhập hàng số lượng lớn, người mua sẽ dễ bắt gặp nhiều tên gọi khác nhau như cá nục Saba, cá nục bông, cá nục sồ, cá nục gai, cá nục thuôn, cá nục đỏ…

Điều đáng nói là những tên gọi này không phải lúc nào cũng chỉ cùng một loài cá. Có trường hợp là tên gọi thương mại, có trường hợp là tên loài, và cũng có trường hợp những loại cá có ngoại hình tương đối giống nhau nên dễ bị gọi nhầm.

Đặc biệt, cá Saba là một trường hợp khá thú vị. Trên thị trường thực phẩm Việt Nam, nhiều nơi gọi sản phẩm là “cá nục Saba” hoặc “cá nục bông Saba”. Trong khi đó, tên khoa học của cá Saba là Scomber japonicus, thuộc họ Cá thu ngừ (Scombridae), và được Tổng cục Hải quan xác định là cá thu Nhật.

Vậy cá nục có những loại nào? Nục Saba có phải là cá nục thông thường không? Nục bông và nục Saba có phải cùng một loại? Hãy cùng Sài Thành Foods tìm hiểu rõ hơn.

1. Cá nục là cá gì?

“Cá nục” là tên gọi quen thuộc được sử dụng cho nhiều loài cá biển thuộc nhóm cá nục, trong đó có các loài thuộc giống Decapterus.

Theo TCVN 13981:2024 về danh mục loài và nhóm loài thương phẩm của nghề khai thác thủy sản, nhóm Decapterus có các loài được gọi là *cá nục gai (Decapterus russelli), cá nục sồ (Decapterus maruadsi), cá nục thuôn (Decapterus macrosoma) và một số loài khác.

Tài liệu của Trung tâm Nghiên cứu Hải sản phía Bắc cũng ghi nhận giống Decapterus ở Việt Nam có nhiều loài, trong đó cá nục sồ (Decapterus maruadsi) là một trong những loài có sản lượng cao. Loài này phân bố rộng ở vùng biển Việt Nam, từ Vịnh Bắc Bộ đến Vịnh Thái Lan.

Vì vậy, khi nói “cá nục”, cần hiểu rằng đây không nhất thiết là tên của duy nhất một loài cá.

Đây cũng là lý do người mua cá đông lạnh nên quan tâm đến tên sản phẩm cụ thể, quy cách, kích thước và nguồn gốc thay vì chỉ dựa vào tên gọi chung là “cá nục”.

2. Cá nục Saba là cá gì?

Cá Saba là tên gọi rất phổ biến trong ngành thực phẩm và thủy sản đông lạnh. Tên khoa học thường được xác định cho cá Saba Nhật Bản là Scomber japonicus.

Loài này còn được biết đến với các tên như cá thu Nhật, cá thu Thái Bình Dương, cá thu lam. Tổng cục Hải quan Việt Nam từng có văn bản hướng dẫn phân loại mặt hàng cá Saba đông lạnh và xác định cá Saba là Scomber japonicus, thuộc giống Scomber và họ Cá thu ngừ (Scombridae).

Điều này rất dễ gây nhầm khi mua hàng.

Vậy tại sao trên thị trường lại có tên “cá nục Saba”?

Trong hoạt động mua bán thủy sản, tên gọi sản phẩm thường được hình thành từ cách gọi quen thuộc của người bán và người mua. Trên website của Sài Thành Foods hiện cũng sử dụng tên sản phẩm “Cá Nục Bông (Thu Ngừ Saba)” cho dòng sản phẩm Saba.

Tuy nhiên, xét về phân loại, cần phân biệt:

• Saba: Scomber japonicus.
• Nhóm cá nục Decapterus: gồm nhiều loài như nục sồ, nục gai, nục thuôn…
• Hai nhóm này không nên mặc định là cùng một loài chỉ vì trong mua bán có thể xuất hiện chữ “nục”.

Nói đơn giản, “cá nục Saba” là cách gọi thương mại có thể gặp trên thị trường, còn Scomber japonicus mới là tên khoa học giúp xác định loài cá.

Đây cũng là thông tin quan trọng đối với nhà hàng và bếp ăn khi cần nhập hàng số lượng lớn.

3. Cá nục bông là gì?

“Cá nục bông” là tên gọi khá phổ biến trong thị trường thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, đây là một tên gọi thương mại mà người mua không nên dùng một mình để xác định chính xác loài cá.

Trên thị trường, “nục bông” có thể được dùng để gọi dòng cá Saba có đặc điểm ngoại hình và hoa văn đặc trưng. Sài Thành Foods hiện cũng sử dụng tên Cá Nục Bông (Thu Ngừ Saba) cho sản phẩm của mình.

Trong khi đó, các tài liệu phân loại thủy sản lại xác định những loài cá nục bằng tên khoa học cụ thể như Decapterus maruadsi, Decapterus russelli hay Decapterus macrosoma.

Vì vậy, nếu hai bên mua bán sử dụng tên “nục bông”, tốt nhất nên xác nhận thêm hình ảnh sản phẩm, tên khoa học hoặc thông tin trên nhãn hàng hóa để tránh hiểu khác nhau về loại cá.

Đây là một nguyên tắc đặc biệt quan trọng khi nhà hàng, bếp ăn công nghiệp hoặc đại lý nhập cá theo thùng với số lượng lớn.

4. Các loại cá nục phổ biến trên thị trường

Ngoài Saba, thị trường Việt Nam còn có nhiều loài cá nục thuộc giống Decapterus. Một số loại thường được nhắc đến gồm:

Cá nục sồ

Cá nục sồ có tên khoa học là Decapterus maruadsi và tên tiếng Anh là Japanese scad.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Hải sản phía Bắc, cá nục sồ thuộc giống Decapterus và là một trong những loài có sản lượng cao trong nhóm này. Loài cá này phân bố rộng ở vùng biển Việt Nam, từ Vịnh Bắc Bộ đến Vịnh Thái Lan, thường gặp ở vùng biển ven bờ.

TCVN 13981:2024 cũng ghi nhận cá nục sồ với các tên gọi khác như cá quẩn, cá sồ, cá sò, cá sòng cộ và một số tên địa phương khác.

Cá nục gai

Cá nục gai có tên khoa học là Decapterus russelli, tên tiếng Anh là Indian scad.

Theo TCVN 13981:2024, cá nục gai còn có tên gọi khác là cá nục giời. Đây là một trong những loài thuộc giống Decapterus được ghi nhận trong danh mục loài thương phẩm của nghề khai thác thủy sản tại Việt Nam.

Cá nục thuôn

Cá nục thuôn có tên khoa học là Decapterus macrosoma và cũng thuộc giống Decapterus.

Tên gọi này được ghi nhận trong danh mục các loài cá nổi nhỏ và danh mục loài thương phẩm tại Việt Nam. Đúng như tên gọi, cá thường có dáng thân thuôn dài hơn so với một số loại nục có thân tròn hoặc dày hơn.

Cá nục đỏ

Cá nục đỏ có tên khoa học là Decapterus kurroides. Loài này cũng được Trung tâm Nghiên cứu Hải sản phía Bắc liệt kê trong nhóm các loài hải sản kinh tế thường gặp ở vùng biển xa bờ.

Như vậy, chỉ riêng nhóm cá nục Decapterus đã có nhiều loài khác nhau. Đây là lý do khi mua cá nục số lượng lớn, người mua nên xác định rõ loại cá thay vì chỉ hỏi chung “cá nục bao nhiêu tiền một ký?”.

5. Phân biệt cá nục Saba với các loại cá nục khác

Một trong những nhầm lẫn phổ biến nhất là xem Saba và cá nục Decapterus như cùng một nhóm cá.

Có thể hình dung đơn giản như sau:

Điểm cần nhớ là tên thương mại không phải lúc nào cũng trùng với tên phân loại khoa học.

Vì vậy, nếu cần xác định chính xác một sản phẩm, đặc biệt khi mua hàng đông lạnh, nên kiểm tra đồng thời tên sản phẩm, tên khoa học nếu có, hình ảnh thực tế và thông tin nguồn gốc.

6. Cá nục Saba có nguồn gốc từ đâu?

Đây là câu hỏi nhiều người quan tâm khi tìm mua cá Saba đông lạnh.

Trước hết, cần phân biệt nguồn gốc của loài cá với xuất xứ của một lô hàng cụ thể.

Scomber japonicus là loài được biết đến với tên cá thu Nhật hoặc cá thu Thái Bình Dương. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa tất cả sản phẩm Saba trên thị trường đều có xuất xứ từ Nhật Bản.

Một lô cá có thể được khai thác tại một khu vực biển, sau đó được đưa về một quốc gia khác để sơ chế, cấp đông và xuất khẩu. Vì vậy, muốn biết chính xác một lô cá Saba có xuất xứ từ đâu, cần dựa vào thông tin trên bao bì, nhãn hàng hóa hoặc hồ sơ của lô hàng.

Đây cũng là lý do không nên chỉ nhìn tên “Saba” rồi kết luận ngay rằng sản phẩm có xuất xứ Nhật Bản.

7. Cách nhận biết và chọn cá nục đông lạnh

Đối với người tiêu dùng, việc chọn cá nục có thể tập trung vào ngoại hình và tình trạng sản phẩm. Nhưng với nhà hàng, quán ăn và bếp công nghiệp, việc lựa chọn cần kỹ hơn vì liên quan trực tiếp đến chi phí nguyên liệu và định lượng món ăn.

Kiểm tra đúng loại cá

Trước tiên cần xác định rõ đang mua Saba, nục sồ, nục gai, nục thuôn hay một loại khác.

Nếu nhà cung cấp sử dụng tên thương mại như “nục bông” hoặc “nục Saba”, nên hỏi thêm thông tin sản phẩm để hai bên thống nhất đúng mặt hàng.

Kiểm tra size

Size ảnh hưởng trực tiếp đến cách chế biến và định lượng.

Những bếp cần chia suất ăn đồng đều thường ưu tiên cá có size tương đối ổn định. Khi đó, số con/kg và trọng lượng trung bình mỗi con là thông tin nên được xác nhận trước khi nhập hàng.

Kiểm tra bao bì và tình trạng cấp đông

Bao bì cần nguyên vẹn, thông tin sản phẩm rõ ràng và sản phẩm được bảo quản đúng điều kiện lạnh.

Đối với cá đông lạnh, nên hạn chế tình trạng sản phẩm bị rã đông trong quá trình vận chuyển hoặc bảo quản không đúng nhiệt độ trong thời gian dài.

Xác nhận nguồn gốc

Nguồn gốc là yếu tố quan trọng khi nhập hàng số lượng lớn. Nhà hàng và bếp ăn nên yêu cầu thông tin rõ ràng về nguồn hàng, quy cách, ngày sản xuất, hạn sử dụng và điều kiện bảo quản.

8. Cá nục nào phù hợp với nhà hàng và bếp ăn công nghiệp?

Không có một loại cá nục phù hợp với tất cả nhà hàng. Việc lựa chọn nên dựa trên món ăn, mức giá, size cá, định lượng mỗi suất và sản lượng tiêu thụ.

Ví dụ, nếu bếp cần chế biến số lượng lớn, size cá đồng đều sẽ giúp chia khẩu phần dễ hơn. Nếu sử dụng cá cho món chiên hoặc nướng, hình dáng và kích thước cá cũng ảnh hưởng đến thời gian chế biến và cách trình bày.

Đối với bếp ăn công nghiệp, một yếu tố khác cũng rất quan trọng là nguồn hàng ổn định. Khi loại cá và size được duy trì tương đối đồng đều giữa các lần nhập, bếp có thể dễ dàng tính định lượng, kiểm soát hao hụt và xây dựng giá thành món ăn.

Do đó, trước khi nhập cá nục đông lạnh, doanh nghiệp nên thống nhất rõ:

• Loại cá và tên sản phẩm.
• Size hoặc số con/kg.
• Quy cách nguyên con, làm sạch hoặc cắt khúc.
• Nguồn gốc và thông tin lô hàng.
• Quy cách đóng gói.
• Điều kiện bảo quản.
• Sản lượng có thể cung ứng.
• Giá theo từng mức số lượng.

Không chỉ chọn đúng loại cá, chọn đúng nhà cung cấp cũng là một phần quan trọng khi nhập hàng đông lạnh số lượng lớn. Một nguồn hàng ổn định, thông tin sản phẩm rõ ràng và quy cách phù hợp sẽ giúp nhà hàng, quán ăn và bếp ăn công nghiệp chủ động hơn trong việc nhập nguyên liệu và kiểm soát chi phí.

9. Sài Thành Foods – Cung cấp cá nục đông lạnh cho khách hàng B2B

Sài Thành Foods là đơn vị chuyên cung cấp các sản phẩm thủy hải sản đông lạnh cho nhà hàng, quán ăn, bếp ăn công nghiệp, đại lý và khách hàng kinh doanh thực phẩm. Danh mục sản phẩm gồm nhiều mặt hàng cá đông lạnh với đa dạng chủng loại, size và quy cách, đáp ứng nhu cầu nhập hàng từ thùng đến số lượng lớn.

Trong nhóm sản phẩm cá nục, Sài Thành Foods hiện cung cấp Cá Nục Bông (Thu Ngừ Saba) với nhiều quy cách như nguyên con, làm sạch còn đầu, làm sạch bỏ đầu và cắt khúc. Sản phẩm được đóng thùng 10kg, phù hợp với các bếp cần nhập nguyên liệu ổn định để chế biến và kinh doanh.

Với khách hàng B2B, Sài Thành Foods hỗ trợ tư vấn theo loại cá, size, quy cách đóng gói và nhu cầu nhập hàng, giúp khách hàng dễ lựa chọn sản phẩm phù hợp với mô hình kinh doanh.

Sài Thành Foods – Thực phẩm sạch, chất lượng xanh, tiêu chuẩn quốc tế.

Liên hệ hải sản giá sỉ lẻ

Siêu Thị Hải Sản Online Sài Thành Foods.

• Website: https://saithanhfoods.vn/
• Fanpage: https://www.facebook.com/SaiThanhFoods/
• Hotline Kênh Sỉ: 0944 964 422
• Hotline Kênh Lẻ: 0944 868 800
• Sản xuất và đóng gói tại: Lô III-22 đường 19/5A KCN Tân Bình, P. Tây Thạnh, TP.HCM.